Artrose: meer dan slijtage
Wat u kunt doen om actief en mobiel te blijven
Specialist aan het woord – Fysiotherapeut Auke Hillen
“Mijn knie is gewoon versleten.” Het is een uitspraak die we in de praktijk regelmatig horen. Vaak denken mensen dat pijn en stijfheid betekenen dat er weinig meer aan te doen is. Gelukkig weten we inmiddels dat dit beeld niet klopt.
Bij De Rooy Fysiotherapie begeleiden we dagelijks mensen met artrose. We zien dat de juiste uitleg, gerichte oefeningen en een actieve leefstijl vaak leiden tot minder pijn, meer vertrouwen in bewegen en een betere kwaliteit van leven. Ook als artrose niet te genezen is, kunt u er vaak wél beter mee leren omgaan.
Wat is artrose eigenlijk?
Artrose is de meest voorkomende chronische gewrichtsaandoening. Vooral de knieën, heupen, handen en de wervelkolom kunnen ermee te maken krijgen.
Vroeger werd artrose vooral gezien als ‘slijtage’ van het kraakbeen. Inmiddels weten we dat het veel complexer is. Niet alleen het kraakbeen verandert, maar ook het bot, de spieren rondom het gewricht, het gewrichtskapsel en het zenuwstelsel spelen een rol. Daardoor kan de ene persoon weinig klachten ervaren, terwijl een ander juist veel pijn heeft.
Door de vergrijzing en het toenemende aantal mensen met overgewicht komt artrose steeds vaker voor. Naar verwachting zal het aantal mensen met artrose de komende decennia verder toenemen. Juist daarom is het belangrijk dat mensen weten wat ze zelf kunnen doen om zo lang mogelijk actief en zelfstandig te blijven.
Hoe herkent u artrose?
Artrose ontwikkelt zich meestal geleidelijk. Veelvoorkomende klachten zijn:
- pijn tijdens of na bewegen;
- stijfheid wanneer u na een periode van rust weer in beweging komt;
- minder soepel kunnen bewegen;
- krachtverlies;
- moeite met dagelijkse activiteiten, zoals traplopen, wandelen of opstaan uit een stoel.
Kenmerkend voor artrose is dat de klachten kunnen wisselen. Er zijn dagen waarop het goed gaat, afgewisseld met periodes waarin de klachten tijdelijk toenemen. Zo’n tijdelijke verergering noemen we ook wel een flare.
Pijn betekent niet altijd meer schade
Veel mensen zijn bang dat bewegen het gewricht verder beschadigt. Die gedachte is begrijpelijk, maar gelukkig meestal niet terecht.
Pijn is namelijk niet altijd een teken dat er schade ontstaat. Bij artrose kunnen gewrichten gevoeliger worden, waardoor activiteiten eerder pijn doen zonder dat het gewricht verder achteruitgaat. Daarom is het belangrijk om niet alleen naar de pijn te kijken, maar vooral naar wat uw lichaam aankan.
Sterker nog: juist gedoseerd blijven bewegen helpt om gewrichten soepel te houden, spieren sterker te maken en dagelijkse activiteiten gemakkelijker uit te voeren.
Hoe wordt artrose vastgesteld?
Bij artrose van de knie of heup is een uitgebreid gesprek en lichamelijk onderzoek meestal voldoende om de diagnose te stellen. Een röntgenfoto of MRI is vaak niet nodig.
Dat klinkt misschien verrassend, maar onderzoek laat zien dat de afwijkingen op een foto lang niet altijd overeenkomen met de hoeveelheid pijn die iemand ervaart. Sommige mensen hebben duidelijke artrose op een röntgenfoto zonder klachten, terwijl anderen juist veel pijn hebben met relatief weinig afwijkingen. Daarom behandelen we niet de foto, maar de mens.
Wat kunt u zelf doen?
Het goede nieuws is dat u zelf veel invloed heeft op uw klachten. Internationale richtlijnen adviseren om altijd eerst te kiezen voor een actieve behandeling. Daarbij spelen goede voorlichting, oefentherapie en leefstijl een centrale rol. Een goede uitleg over artrose helpt om onzekerheid weg te nemen. Tijdens de behandeling bespreken we onder andere:
- wat artrose precies is;
- hoe pijn ontstaat;
- waarom bewegen juist belangrijk is;
- hoe u verantwoord actief kunt blijven.
Wanneer u begrijpt wat er in uw lichaam gebeurt, wordt het vaak gemakkelijker om met vertrouwen te blijven bewegen.
Gerichte oefentherapie
Oefentherapie vormt één van de belangrijkste onderdelen van de behandeling.
Samen werken we aan:
- meer spierkracht;
- betere conditie;
- meer stabiliteit;
- soepelere bewegingen;
- makkelijker uitvoeren van dagelijkse activiteiten.
De oefeningen worden stap voor stap opgebouwd, passend bij uw belastbaarheid. Een lichte toename van klachten na het oefenen is normaal en betekent niet automatisch dat u schade veroorzaakt. Juist door geleidelijk op te bouwen, wordt het lichaam sterker en neemt het vertrouwen in bewegen toe.
Zelf de regie houden
Artrose is een chronische aandoening. Daarom richten we ons niet alleen op het verminderen van pijn, maar ook op wat u zélf kunt doen om actief te blijven.
Samen kijken we hoe u verantwoord kunt bewegen, hoe u belasting en belastbaarheid in balans houdt en hoe u ook op de langere termijn een actieve leefstijl kunt volhouden.
Leefstijl maakt het verschil
Het gewricht is niet de enige factor die invloed heeft op artrose. Ook lichaamsgewicht, slaap, stress en dagelijkse beweging spelen een belangrijke rol.
Door aandacht te besteden aan deze factoren kunnen klachten vaak verder afnemen en blijft u beter functioneren. Daarom kijken we tijdens de behandeling altijd naar het totaalplaatje en niet alleen naar het gewricht.
Is een operatie altijd nodig?
Nee. Veel mensen denken dat een kunstknie of kunstheup uiteindelijk onvermijdelijk is. Toch blijkt uit onderzoek dat een groot deel van de mensen jarenlang goed kan functioneren met een actieve behandeling, oefentherapie en leefstijladviezen. Pas wanneer klachten ernstig blijven en het dagelijks functioneren sterk beperkt is, kan een operatie worden overwogen. Ook dan kan fysiotherapie een belangrijke rol spelen, bijvoorbeeld om u zo goed mogelijk voor te bereiden op de ingreep en het herstel daarna.
Samen werken aan meer bewegingsvrijheid
Bij De Rooy Fysiotherapie begeleiden we mensen met artrose volgens de nieuwste wetenschappelijke inzichten en de geldende richtlijnen. Iedere behandeling stemmen we af op uw persoonlijke situatie, doelen en mogelijkheden. Ons doel is niet alleen om pijn te verminderen, maar vooral om u te helpen weer met vertrouwen te bewegen. Zodat u kunt blijven doen wat voor u belangrijk is: wandelen, fietsen, tuinieren, sporten of gewoon zonder zorgen de trap op lopen.
Heeft u klachten die passen bij artrose of twijfelt u of fysiotherapie u kan helpen? Neem gerust contact met ons op. Samen kijken we welke aanpak het beste aansluit bij uw situatie. Want bewegen is leven – en daar helpen wij u graag bij.
Auke Hillen – Fysiotherapeut
BIG-nummer: 69050634704